Minder afvaarten hebben verstrekkende gevolgen voor heel Ameland

Koos Molenaar

Ameland is in rep en roer nadat Wagenborg Passagiersdiensten heeft aangekondigd minder te gaan varen. De vaargeulen zullen alleen nog maar enkelvoudig door de veerdienst en de sneldienst gebruikt worden. Dat betekent dat er dan nog maar één veerboot en de sneldienst tegelijk in de vaart zijn. Hierdoor zal ook het aantal afvaarten van de sneldienst minder worden. Wel zal er een extra afvaart voor en na de reguliere dienstregeling van de veerdienst komen voor het vervoer van vracht. De wijziging gaat in op 20 juni en zal in beginsel duren tot 1 januari 2024, tenzij de vaargeul voor die tijd wordt verbeterd.

In een brief aan staatssecretaris Vivian Heijnen van Infrastructuur en Waterstaat vraagt Wagenborg haar om, als concessieverlener, met deze wijzigingen in te stemmen. Ook wil Wagenborg per direct een verbod van alle andere verkeer in de vaargeul. De reder stelt dat de geul te smal is geworden om schepen veilig te kunnen laten passeren.

Volgens Wagenborg is de geul, ondanks de baggerinspanningen van Rijkswaterstaat, niet breed en diep genoeg. In januari had Wagenborg al besloten om niet meer te varen bij extreem laag water. Voor de hierdoor geleden schade stelt Wagenborg de Staat verantwoordelijk. In een onderzoek dat Marin (het Maritiem Research Instituut Nederland) in opdracht van Wagenborg heeft uitgevoerd, wordt geadviseerd dat de geul breder en dieper moet zijn dan de afmetingen die zijn opgenomen in het beheersplan Waddenzee. Ondanks dat deze afmetingen niet worden gehaald blijft Wagenborg varen: ‘Omdat de maatschappelijke en economische belangen zo groot zijn wil Wagenborg de dienstverlening zo veel mogelijk in stand houden. Dit betekent dat de vaargeul momenteel nog steeds gebruikt wordt, zij het slechts door één schip (zodat er geen passages of inhalen meer noodzakelijk zijn).’

Op 4 mei heeft de sneldienst van Wagenborg een zandplaat geraakt. De reder wijt dit aan de ‘ondeugdelijke vaargeul’.

Snelle oplossing

Het College van Burgemeester en Wethouders maakt zich grote zorgen over de ontwikkelingen en heeft hierover contact met Rijkswaterstaat, het Ministerie van I&W en rederij Wagenborg. Burgemeester Leo Pieter Stoel: ‘We maken ons, net als onze bewoners en ondernemers, ernstig zorgen over de bereikbaarheid van Ameland op korte en lange termijn. De geul is de levensader van ons eiland. Als deze aangekondigde maatregelen doorgaan heeft dat gevolgen voor iedereen op het eiland; (speciaal onderwijs) leerlingen die aan het vasteland naar school moeten, onze veiligheid bij calamiteiten en werknemers die dagelijks heen en weer reizen zijn een paar voorbeelden. Maar ook onze ondernemers en onze gasten. Voor onze vaarweg zijn er geen alternatieven. Het is onmogelijk om deze alleen enkelvoudig te gebruiken. Daarom dringen we al langere tijd bij het Ministerie aan op een snelle oplossing. We doen wat we kunnen en tegelijkertijd hebben we hier als gemeente weinig invloed op. We roepen de partijen nadrukkelijk op om zo snel mogelijk met een oplossing te komen.’

Mario Bunicich van rondvaartboot De Zeehond vraagt zich af waarom Wagenborg het alleenrecht voor zich opeist. ‘We hebben nooit problemen gehad en als iedereen zich aan de regels houdt is er niks aan de hand.’ Met dat laatste doelt Bunicich op het ongeluk met de Esonborg. ‘Een kwestie van goed zeemanschap’, wil hij daarover kwijt.

Openbaar vaarwater

De rederijen van Kiewied en Bunicich ondertekenden de brief van Richard Veltman van Veltman Marine Service waarin hij de staatssecretaris verzoekt om gebruik te mogen blijven maken van de vaargeul. Bunicich: ‘Het is openbaar vaarwater. Arriva kan toch ook niet de weg voor zich alleen claimen? Je moet gewoon de tijd nemen en elkaar laten passeren. Twintig jaar kon het wel, en nu niet meer?’ De ondernemer stelt dat de geul keurig op diepte is: ‘Nu schopt Wagenborg tegen de baggeraars aan. Die lui doen hun stinkende best. Ik snap niet waarom Rijkswaterstaat nooit tegengas geeft. Wagenborg heeft gekozen voor dit formaat schepen toen de geulen nog smaller waren, daarover is destijds nooit overleg geweest.’

Het door Wagenborg beoogde enkelvoudige gebruik heeft ingrijpende consequenties voor medegebruikers van het vaarwater. De veerdam van Holwert wordt daarmee vrijwel onbereikbaar voor baggerschepen, rondvaartschepen, visserij, peil- en werkschepen, handhaving, Rijkswaterstaat, reddingboten van KNRM en watertaxi’s. ‘Wij kunnen dan niet eens meer gasolie bunkeren’, stelt Bunicich.

Gunda Brunotte van het Ondernemers Platform Ameland is ‘ontzettend bezorgd’ over de plannen. Zij vreest grote gevolgen voor het eiland. Ze vraagt zich af of de staatssecretaris een enkelvoudige vaarroute kan instellen.

Minder toeristen

Voor de VVV op Ameland is het lastig om de klanten te informeren zolang de staatssecretaris nog geen beslissing heeft genomen. Directeur Marjan Bosscha: ‘Mensen bellen ons met de vraag of ze kunnen komen, maar wij kunnen de gasten nog geen duidelijkheid verschaffen zolang er geen beslissing is.’

Wel kan ze op haar vingers natellen dat als de voornemens van Wagenborg worden uitgevoerd deze verstrekkende gevolgen voor Ameland zullen hebben: ‘Dit heeft een negatieve impact. Mensen laten Ameland links liggen. We zullen absoluut minder toeristen krijgen, ze gaan annuleren als de auto niet mee kan. Ze kiezen ervoor om de auto mee te nemen, de auto is de koffer. Gasten die twee weken komen hebben een auto vol spul mee.’

Hoewel Ameland streeft naar een autoluwer eiland zijn volgens Bosscha de vervoersmaatschappijen nog niet berekend op een extra passagiersstroom: ‘Wij willen niet zozeer minder auto’s, maar minder autobewegingen. We zijn nog niet goed ingericht op minder auto’s. Ik denk niet dat het aantal taxi’s en bussen toereikend is. We zijn bezig met de omslag, maar dat kan niet zo snel. Ook het parkeren in Holwert wordt een probleem. Elke boot die niet vaart keer 60 auto’s. Ik denk niet dat het past.’

Sneeuwbaleffect

Minder toeristen zorgt voor minder inkomsten. Dat gaat het hele eiland merken: ‘Het is een sneeuwbaleffect; bedrijven kunnen het niet bolwerken, supers worden kleiner, alles hangt samen. Ze zeggen wel dat toerisme de kurk is waarop het eiland drijft, op een halve kurk is het lastig drijven. De gevolgen zullen immens zijn. Daarom moeten we er alles aan doen om dit te voorkomen. We moeten samen een vuist maken, anders wordt Ameland onleefbaar. We moeten samen Den Haag duidelijk maken hoe belangrijk het is dat de economie doordraait. De burgemeester heeft al gewaarschuwd dat Ameland geen openluchtmuseum moet worden.’

De uitval van boten zal zich vooral concentreren in de weekenden. Bosscha voorziet een praktisch probleem: ‘Toeristen kan geadviseerd worden op donderdag te komen, maar dan is de accommodatie nog niet beschikbaar omdat de andere gasten nog tot vrijdag daar verblijven. En de dagjesmensen die in Holwert komen en de boot is vol. Wat dan?’

Bosscha hoopt van ganser harte dat het ministerie een oplossing vindt: ‘Een veilige oplossing, want het is voor de kapiteins ook niet leuk om zo te moeten varen. Er moet iets gebeuren.’ Ze heeft er alle vertrouwen in dat die oplossing er komt, net als toen de toeristen strandden toen de brug in Holwert dienst weigerde: ‘Dankzij de korte lijnen tussen de verschillende organisaties hebben we voor alle gasten onderdak kunnen vinden.’

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven